تعمیر باتری لپ تاپ زمانی اهمیت پیدا می‌کند که باتری دیگر مثل گذشته شارژ نگه نمی‌دارد، خیلی سریع خالی می‌شود یا شارژدهی آن به‌شدت کاهش پیدا کرده است. در چنین شرایطی، قبل از خرید باتری جدید، می‌توان وضعیت باتری و سلولهای داخل آن را بررسی کرد تا مشخص شود آیا امکان تعمیر باتری لپ تاپ وجود دارد یا خیر.
باتری لپتاپ از چند سلول تشکیل شده و این سلولها انرژی مورد نیاز دستگاه را ذخیره می‌کنند. در طول سال‌ها، فناوری سلولهای باتری تغییر کرده است؛ از Ni-Cd و Ni-MH در لپ‌تاپ‌های قدیمی گرفته تا Li-ion، ۱۸۶۵۰ و Pouch در لپ‌تاپ‌های جدیدتر.
در تجربه کار با باتری‌های مختلف، یک نکته خیلی زود مشخص می‌شود: همه باتری‌ها ظاهر یکسانی ندارند. بعضی باتری‌ها سلولهای استوانه‌ای دارند و بعضی دیگر از سلولهای تخت استفاده می‌کنند. شناخت این تفاوت‌ها در تعمیر باتری لپ تاپ و تعویض سلول اهمیت زیادی دارد.
سلول Ni-Cd
Ni-Cd مخفف Nickel-Cadmium یا نیکل-کادمیوم است.
این فناوری یکی از باتری‌های قابل شارژ قدیمی بود که در لپ‌تاپ‌ها و کامپیوترهای قابل‌حمل نسل‌های اولیه استفاده می‌شد.
اگر با لپ‌تاپ‌های خیلی قدیمی سروکار داشته باشید، احتمال دارد با باتری‌های Ni-Cd روبه‌رو شوید. این باتری‌ها معمولاً نسبت به باتری‌های امروزی بزرگ‌تر و سنگین‌تر بودند.
در زمان خودش Ni-Cd باتری مقاوم و قابل اعتمادی محسوب می‌شد، اما وزن زیاد، ظرفیت کمتر و استفاده از کادمیوم باعث شد به‌تدریج فناوری‌های جدیدتر جای آن را بگیرند.
کاربرد باتری لپ تاپ Ni-Cd
Ni-Cd بیشتر در لپ‌تاپ‌های قدیمی دهه ۱۹۸۰ و اوایل دهه ۱۹۹۰ استفاده می‌شد و امروزه تقریباً منسوخ شده است.
مزایا Ni-Cd
- مقاومت خوب در برابر استفاده سخت
- توانایی تأمین جریان مناسب
- فناوری شناخته‌شده در زمان خودش
معایب Ni-Cd
- وزن زیاد
- ظرفیت کمتر نسبت به باتری‌های لیتیومی
- خوددشارژی نسبتاً زیاد
- اثر حافظه
- مشکلات زیست‌محیطی ناشی از کادمیوم
نمونه‌ای از باتری Ni-Cd مورد استفاده در لپ‌تاپ‌های قدیمی
سلول Ni-MH
توضیحات
Ni-MH مخفف Nickel-Metal Hydride است.
این فناوری را می‌توان مرحله‌ای بین Ni-Cd و Li-ion دانست. Ni-MH نسبت به Ni-Cd ظرفیت بیشتری داشت و برخلاف آن از کادمیوم استفاده نمی‌کرد.
کاربرد باتری لپ تاپ Ni-MH
Ni-MH بیشتر در لپ‌تاپ‌های دهه ۱۹۹۰ و برخی وسایل الکترونیکی قابل‌حمل استفاده می‌شد.
با پیشرفت Li-ion، استفاده از Ni-MH در لپ‌تاپ‌ها کاهش پیدا کرد.
مزایا Ni-MH
- ظرفیت بیشتر نسبت به Ni-Cd
- عدم استفاده از کادمیوم
- مناسب برای تجهیزات قابل‌حمل
معایب Ni-MH
- سنگین‌تر از Li-ion
- چگالی انرژی کمتر
- خوددشارژی بیشتر
- مناسب نبودن برای لپ‌تاپ‌های بسیار باریک
سلول Li-ion
توضیحات
Li-ion مخفف Lithium-ion یا لیتیوم‌یون است.
این فناوری یکی از مهم‌ترین تحولات در باتری لپتاپ بود. Li-ion توانست انرژی بیشتری را در وزن و حجم کمتر ذخیره کند و به همین دلیل به‌تدریج جای باتری‌های Ni-Cd و Ni-MH را گرفت.
از دهه ۱۹۹۰ استفاده از Li-ion در لپ‌تاپ‌ها گسترش پیدا کرد و بعدها به فناوری اصلی باتری لپتاپ تبدیل شد.
کاربرد باتری لپ تاپ Li-ion
امروزه بیشتر لپ‌تاپ‌ها از باتری‌های مبتنی بر فناوری لیتیومی استفاده می‌کنند.
سلولهای Li-ion می‌توانند شکل‌های مختلفی داشته باشند:
- استوانه‌ای
- منشوری
- تخت یا Pouch
مزایا Li-ion
- چگالی انرژی بالا
- وزن کم
- شارژدهی مناسب
- خوددشارژی پایین‌تر
- مناسب برای لپ‌تاپ‌های سبک و قابل‌حمل
معایب Li-ion
- کاهش ظرفیت با گذشت زمان
- حساسیت به گرمای زیاد
- آسیب‌پذیری در برابر آسیب فیزیکی
- نیاز به مدار مدیریت و حفاظت
در تعمیر باتری لپ تاپ لیتیوم یون فقط تعویض سلول اهمیت ندارد و مدار مدیریت باتری نیز باید بررسی شود.
سلول ۱۸۶۵۰
توضیحات
۱۸۶۵۰ یک نوع شیمی باتری نیست؛ بلکه اندازه و شکل یک سلول استوانه‌ای را مشخص می‌کند.
ابعاد آن تقریباً ۱۸ میلی‌متر قطر و ۶۵ میلی‌متر طول است.
اگر یک باتری لپتاپ قدیمی را باز کرده باشید، احتمالاً سلولهای استوانه‌ای شبیه باتری قلمی دیده‌اید. در بسیاری از موارد این سلولها همان ۱۸۶۵۰ هستند.
کاربرد باتری لپ تاپ ۱۸۶۵۰
در بعضی باتری‌های لپتاپ چند سلول ۱۸۶۵۰ در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند و با اتصال سری و موازی، ولتاژ و ظرفیت مورد نیاز لپتاپ را تأمین می‌کنند.
مزایا ۱۸۶۵۰
- اندازه استاندارد
- تولید انبوه
- استحکام مناسب
- مناسب برای ساخت پک‌های چندسلولی
معایب ۱۸۶۵۰
- اشغال فضای بیشتر نسبت به سلولهای تخت
- مناسب نبودن برای بعضی لپ‌تاپ‌های بسیار باریک
- تفاوت ظرفیت و کیفیت بین مدل‌های مختلف
نکته مهم: عدد ۱۸۶۵۰ فقط اندازه سلول را مشخص می‌کند؛ برای شناخت ظرفیت و شیمی آن باید مشخصات خود سلول بررسی شود.
سلول Pouch
توضیحات
سلول Pouch برخلاف ۱۸۶۵۰ شکل استوانه‌ای ندارد و به صورت تخت و نازک ساخته می‌شود.
وقتی سراغ لپ‌تاپ‌های باریک‌تر می‌رویم، ظاهر باتری هم تغییر می‌کند. به‌جای چند سلول استوانه‌ای، ممکن است با چند سلول تخت و نازک روبه‌رو شویم.
این نوع سلول به سازنده اجازه می‌دهد فضای داخلی لپتاپ را بهتر استفاده کند.
کاربرد باتری لپ تاپ Pouch
سلولهای Pouch بیشتر در لپ‌تاپ‌های باریک، اولترابوک‌ها، تبلت‌ها، گوشی‌های هوشمند و دیگر دستگاه‌های قابل‌حمل استفاده میشوند.
مزایا Pouch
- ضخامت کم
- استفاده بهتر از فضای داخلی
- وزن مناسب
- آزادی بیشتر در طراحی
معایب Pouch
- حساسیت بیشتر به آسیب فیزیکی
- امکان تورم در اثر فرسودگی یا خرابی
- تعمیر و تعویض دشوارتر نسبت به سلولهای استوانه‌ای
اگر باتری لپتاپ باد کرده باشد، نباید آن را سوراخ یا تحت فشار قرار داد و بهتر است توسط فرد متخصص بررسی شود.
سلول ۲۱۷۰۰
توضیحات
۲۱۷۰۰ نیز مانند ۱۸۶۵۰ نام اندازه سلول است، نه شیمی آن.
ابعاد آن تقریباً ۲۱ میلی‌متر قطر و ۷۰ میلی‌متر طول است.
بنابراین از ۱۸۶۵۰ بزرگ‌تر است و در بسیاری از مدل‌ها می‌تواند ظرفیت بالاتری داشته باشد.
کاربرد باتری لپ تاپ ۲۱۷۰۰
۲۱۷۰۰ بیشتر در تجهیزات پرمصرف، ابزارهای برقی و وسایل نقلیه برقی دیده می‌شود و در لپ‌تاپ‌ها به اندازه ۱۸۶۵۰ رایج نیست.
مزایا ۲۱۷۰۰
- ظرفیت بالاتر در بسیاری از مدل‌ها
- امکان جریان‌دهی بالا در برخی سلولها
- مناسب برای تجهیزات پرمصرف
معایب ۲۱۷۰۰
- بزرگ‌تر از ۱۸۶۵۰
- وزن بیشتر
- نیاز به فضای بیشتر
- مناسب نبودن برای همه لپ‌تاپ‌ها
مقایسه انواع سلول باتری لپ تاپ
| نوع سلول | مربوط به | شکل | استفاده در لپتاپ |
|---|---|---|---|
| Ni-Cd | شیمی باتری | معمولاً استوانه‌ای | بسیار قدیمی |
| Ni-MH | شیمی باتری | معمولاً استوانه‌ای | قدیمی |
| Li-ion | شیمی باتری | مختلف | بسیار رایج |
| ۱۸۶۵۰ | اندازه سلول | استوانه‌ای | رایج در نسل‌های قبلی |
| Pouch | ساختار سلول | تخت | رایج در لپ‌تاپ‌های باریک |
| ۲۱۷۰۰ | اندازه سلول | استوانه‌ای | محدودتر در لپتاپ |
یک نکته مهم درباره تعمیر باتری لپ تاپ
Li-ion، Ni-MH و Ni-Cd درباره فناوری و شیمی باتری صحبت می‌کنند؛ اما ۱۸۶۵۰ و ۲۱۷۰۰ اندازه و شکل سلول را مشخص می‌کنند و Pouch به ساختار تخت سلول اشاره دارد.
برای مثال، یک سلول ۱۸۶۵۰ می‌تواند از نوع Li-ion باشد. بنابراین این اصطلاحات را نباید به‌عنوان انواع کاملاً هم‌سطح باتری در نظر گرفت.
تعمیر باتری لپ تاپ و تعویض سلول
تعمیر باتری لپ تاپ فقط به معنی تعویض کل باتری نیست. در بعضی موارد، مشکل اصلی از سلولهای داخل باتری است و می‌توان با بررسی و تعویض سلولهای معیوب، باتری را دوباره قابل استفاده کرد.
وقتی باتری برای تعمیر بررسی می‌شود، وضعیت سلولها، ظرفیت، ولتاژ و عملکرد مدار مدیریت باتری بررسی می‌شود.
اگر سلولها فرسوده یا خراب شده باشند اما ساختار کلی باتری و مدار آن قابل استفاده باشد، ممکن است امکان تعویض سلول باتری لپ تاپ وجود داشته باشد.
البته این کار برای همه باتری‌ها یکسان نیست. نوع سلول، تعداد سلولها، نحوه اتصال آن‌ها و مدار مدیریت باتری باید با مشخصات اصلی باتری سازگار باشد.
تعمیر باتری لپ تاپ در بهار رایانه
در بهار رایانه ابتدا باتری بررسی می‌شود تا مشخص شود مشکل دقیقاً از کجاست. اگر سلولهای باتری فرسوده شده باشند و امکان تعمیر وجود داشته باشد، سلولهای معیوب با سلولهای مناسب و سازگار با باتری تعویض میشوند.
به این ترتیب در بعضی موارد، به‌جای خرید یک باتری کامل، می‌توان همان پک باتری را تعمیر و بازسازی کرد.
این خدمت می‌تواند برای باتری‌هایی که سریع خالی میشوند، شارژ نگه نمی‌دارند، ظرفیتشان کاهش پیدا کرده یا مربوط به لپ‌تاپ‌های قدیمی و کمیاب هستند، گزینه قابل بررسی باشد.
آیا هر باتری لپ تاپ قابل تعمیر است؟
خیر. امکان تعمیر باتری لپ تاپ باید بعد از بررسی باتری مشخص شود.
اگر سلولها خراب شده باشند ولی مدار و بدنه باتری قابل استفاده باشند، تعمیر و تعویض سلول می‌تواند گزینه مناسبی باشد. اما اگر مدار مدیریت باتری، اتصالات یا بدنه آسیب جدی دیده باشد، ممکن است تعمیر سلول به‌تنهایی مشکل را برطرف نکند.
اگر باتری باد کرده، تغییر شکل داده یا آسیب فیزیکی دیده باشد، نباید آن را باز یا دستکاری کرد و باید توسط فرد متخصص بررسی شود.
چرا تعمیر سلول باتری لپ تاپ اهمیت دارد؟
گاهی مشکل یک باتری فقط به چند سلول فرسوده برمی‌گردد. در چنین شرایطی، تعویض کل پک ممکن است تنها راه‌حل نباشد.
تعمیر تخصصی می‌تواند این امکان را فراهم کند که سلولهای معیوب تعویض شوند و باتری دوباره مورد استفاده قرار بگیرد؛ البته به شرطی که ساختار و مدار باتری قابلیت تعمیر داشته باشند.
اگر باتری لپ‌تاپتان شارژ نگه نمی‌دارد یا شارژدهی آن به‌شدت کم شده است، قبل از خرید یک باتری جدید می‌توانید برای بررسی و تعمیر باتری لپ تاپ به بهار رایانه مراجعه کنید.
در نهایت، کدام سلول لپ تاپ بهتر است؟
نمی‌توان گفت یک نوع سلول همیشه از بقیه بهتر است. هر فناوری برای شرایط خاصی ساخته شده است.
Ni-Cd و Ni-MH بیشتر متعلق به نسل‌های قدیمی لپتاپ هستند. Li-ion به دلیل وزن کم و چگالی انرژی بالا، به فناوری اصلی لپ‌تاپ‌های مدرن تبدیل شده است.
۱۸۶۵۰ برای ساخت پک‌های باتری بسیار کاربردی بوده و در تعداد زیادی از لپ‌تاپ‌های قدیمی‌تر دیده می‌شود. Pouch برای لپ‌تاپ‌های باریک و مدرن مناسب است و ۲۱۷۰۰ نیز به دلیل اندازه بزرگ‌تر، بیشتر در تجهیزات پرمصرف کاربرد دارد.
در نهایت، هنگام تعمیر باتری لپ تاپ فقط نباید به نام سلول توجه کرد. ظرفیت، کیفیت سلول، نحوه اتصال، دما، مدار مدیریت باتری و طراحی خود لپتاپ نیز روی عملکرد و عمر باتری تأثیر دارند.
اگر باتری لپتاپ شما شارژ نگه نمی‌دارد یا شارژدهی آن کاهش پیدا کرده است، بهار رایانه می‌تواند وضعیت باتری و امکان تعمیر یا تعویض سلولهای آن را بررسی کند.
باتری لپ تاپت دیگه مثل قبل شارژ نگه نمی‌داره؟
اگر شارژدهی باتری لپ تاپت کم شده یا باتری خیلی سریع خالی می‌شه، قبل از خرید باتری جدید، امکان تعمیر و تعویض سلولهای باتری رو بررسی کن. کارشناسان بهار رایانه باتری رو بررسی می‌کنن و بهترین راه‌حل رو بهت پیشنهاد می‌دن.
سوالات متداول:
سلول باتری لپ تاپ چیست؟
سلول بخش اصلی باتری است که انرژی الکتریکی را ذخیره و برای تأمین برق لپ تاپ استفاده می‌کند.
کدام سلولها در باتری لپ تاپ استفاده میشوند؟
سلولهای Ni-Cd، Ni-MH، Li-ion، ۱۸۶۵۰، Pouch و در برخی موارد ۲۱۷۰۰ استفاده شدهاند.
آیا تعمیر باتری لپ تاپ امکانپذیر است؟
در بعضی موارد با بررسی و تعویض سلولهای معیوب، امکان تعمیر و بازسازی باتری وجود دارد.
از کجا بفهمیم باتری لپ تاپ خراب شده است؟
کاهش شدید شارژدهی، خاموش شدن بدون شارژر و خالی شدن سریع باتری می‌تواند نشانه خرابی آن باشد.
آیا بهار رایانه تعمیر باتری لپ تاپ انجام می‌دهد؟
بله، بهار رایانه باتری را بررسی کرده و در صورت امکان، تعمیر یا تعویض سلولهای معیوب را انجام می‌دهد.
